Edward Orłowski z Nadleśnictwa Komańcza prowadzi martyrologium leśników poległych i zamordowanych w okresie II wojny i tuż po niej na terenie przedwojennej Dyrekcji Lasów Państwowych we Lwowie. Lista zawiera już ponad 1100 nazwisk, w tym mieszkańców rejonu krośnieńskiego.
W ciągu kilkunastu lat Edward Orłowski, leśny historyk z Nadleśnictwa Komańcza dotarł do nazwisk dokładnie 1146 leśników - ofiar wojny i okresu powojennego. Spośród nich 430 pochodziło z terenu obecnego Podkarpacia. W tej grupie są również osoby z obecnego powiatu krośnieńskiego. Po wielu z nich wszelki ślad zaginął, nie maja nawet własnego grobu.

Na liście przygotowanej przez Edwarda Orłowskiego są między innymi: Franciszek Czarny, leśniczy z Nadleśnictwa Dukla, członek AK rozstrzelany w Jaśle we wrześniu 1943 r.; leśniczy Wojciech Grodziński z lasów przemyskiego biskupstwa rzymskokatolickiego koło Jaślisk (żołnierz września 1939 r., uciekł z niewoli niemieckiej, ułatwiał przechodzenie granicy na trasie kurierskiej przez przełęcz nad Czeremchą. Aresztowany powtórnie za działalność konspiracyjna, zmarł w obozie koncentracyjnym w Oranienburgu w 1942 r.); Stanisław Jakubowski z Iwonicza, zmobilizowany do Policji Państwowej, aresztowany przez Sowietów, ofiara zbrodni katyńskiej); Wojciech Karnia, leśniczy z leśnictwa Równe (członek AK, przewodnik uciekinierów przez granicę słowacką. Jego leśniczówka nad Zboiskami była punktem przerzutowym. Aresztowany przez Gestapo, więziony w Jaśle i Tarnowie, został powieszony w obozie w Oranienburgu); Henryk Puchalski, kierownik tartaku w Iwoniczu-Zdroju (pochodzący z Klimkówki porucznik AK, ps. "Ryś", komendant obwodu AK Krosno. 30 czerwca 1944 r. aresztowany przez Gestapo i wkrótce stracony); leśniczy Jan Rygiel z Posady Dolnej koło Rymanowa - żandarm rezerwy zmobilizowany do Przemyśla, ofiara zbrodni katyńskiej z listy białoruskiej; gajowy Władysław Walentas z Nadleśnictwa Dukla, członek AK rozstrzelany przez Niemców w Jaśle w maju 1944 r.; nadleśniczy Mieczysław Żarski z Nadleśnictwa Dukla (żołnierz Legionów Polskich, przed wojna zarządca majątku leśnego h. Potockiego w Komańczy, zamordowany w Kątach koło Nowego Żmigrodu przez bandę rabunkowa miejscowych Ukraińców współpracujących z Niemcami).

Edward Orłowski
Edward Orłowski

- Naszą powinnością jest wyciągniecie tych osób z niebytu i przywrócenie ludzkiej pamięci. Dzięki temu, że od kilku lat publikujemy wyniki moich prac, ciągle otrzymuję nowe fakty do weryfikacji i uzupełnienia. Skutek jest taki, że co dwa lata na mojej liście przybywa po kilkadziesiąt nazwisk ludzi lasu, którzy ponieśli śmierć w związku z wojną lub wydarzeniami bezpośrednio po jej zakończeniu. Ta lista pokazuje ogrom strat naszej grupy zawodowej, ale jest też efektem kontaktów z rodzinami, kwerendy archiwów i pojawiających się publikacji - powiedział Edward Orłowski.

Od kilku lat Edward Orłowski zajmuje się też identyfikacją ofiar z Wołynia, a więc z terenu byłej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łucku. Obecnie ustalił ich już 425 na osobnej liście.

Autor martyrologium zwraca się z prośbą do internautów o przekazywanie wszelkich informacji mogących wzbogacić wiedzę na temat leśników poległych i zamordowanych w okresie II wojny i tuż po niej.
Zainteresowani mogą kierować korespondencję bezpośrednio na adres: edward.orlowski@krosno.lasy.gov.pl lub komunikować się telefonicznie: 519 345 952 lub 13 46 77 041.

Udostępnij ten artykuł znajomym: