Wystarczy chwila nieuwagi, by stracić wszystko

Zakład Ubezpieczeń Społecznych apeluje o czujność wobec fałszywych wiadomości, w których przestępcy podszywają się pod urzędników. Oszuści rozsyłają SMS-y z linkami do rzekomego portalu eZUS, licząc na to, że odbiorca poda swoje dane lub dokona płatności. Instytucja przypomina, że nigdy nie wysyła wiadomości tekstowych zawierających odnośniki do zewnętrznych stron.

Tego rodzaju SMS-y to jedynie część szerszego problemu. Przestępcy stale modyfikują swoje metody, by uśpić czujność odbiorców i skłonić ich do działania pod presją czasu. Niekiedy wystarczy zachować spokój i zweryfikować wiadomość bezpośrednio w placówce ZUS, by udaremnić próbę wyłudzenia danych.

Do najczęstszych schematów należą spreparowane SMS-y o rzekomych niedopłatach składki zdrowotnej, w których pod groźbą wysokiej kary wymaga się dopłaty niewielkiej kwoty przez przesłany link. Oszuści wykorzystują również fałszywe, płatne programy emerytalne, dzwoniąc do seniorów z obietnicą wyższych świadczeń po wniesieniu jednorazowej opłaty rejestracyjnej.Kolejnym zagrożeniem są oszustwa inwestycyjne oparte na technologii deepfake. W mediach społecznościowych pojawiają się reklamy z cyfrowo zmanipulowanym wizerunkiem znanych osób i urzędników państwowych, zachęcające do udziału w rzekomych projektach finansowych. Zdarzają się także wizyty fałszywych urzędników w domach seniorów, którzy pod pretekstem weryfikacji dokumentów próbują wyłudzić numer PESEL lub gotówkę.

Zasady bezpiecznego kontaktu elektronicznego z instytucją wyjaśnił jej przedstawiciel.

- Urzędnicy nigdy nie proszą też o podawanie haseł, loginów czy danych kart płatniczych przez telefon. Elektroniczny kontakt z ZUS-em odbywa się z osobami, które mają aktywne konto na portalu eZUS (dawne PUE ZUS) i same świadomie wybrały taką formę korespondencji w ustawieniach konta. Ewentualnie powiadomienia z ZUS dotyczą spraw, które są obsługiwane wyłącznie elektronicznie, np. świadczenia dla rodzin - informuje Wojciech Dyląg, regionalny rzecznik prasowy ZUS w woj. podkarpackim.

Instytucja zaleca przestrzeganie trzech podstawowych zasad ochrony danych. Pierwsza to dyskrecja, czyli nieujawnianie poufnych informacji w odpowiedzi na podejrzane wiadomości. Druga dotyczy ignorowania nieznanych linków przesyłanych w e-mailach, SMS-ach i komunikatorach, jeśli ich źródło budzi jakiekolwiek wątpliwości. Trzecia odnosi się do ostrożności wobec załączników pochodzących z nieznanych adresów.

W razie wątpliwości co do autentyczności wiadomości należy skontaktować się bezpośrednio z ZUS lub zgłosić sprawę policji. Podejrzane SMS-y można przekierować na bezpłatny numer 8080, dzięki czemu systemy bezpieczeństwa zablokują złośliwą domenę. Fałszywe reklamy i strony internetowe można zgłaszać ekspertom CERT Polska poprzez stronę incydent.cert.pl lub w aplikacji mObywatel po wybraniu opcji "Bezpiecznie w sieci".